محمد يوسف حريرى

264

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

ازدواج كند . مدتى است كه زن بعد از طلاق انتظار مىكشد تا يقين حاصل كند در رحم او حملى وجود ندارد . مدتى كه زن بعد از طلاق نمىتواند ازدواج كند . براى غير حامله ديدن سه حيض و براى حامله تا پايان وضع حمل ( يا سقط جنين ) است و زن يائسه و غير مدخوله و صغيره عده ندارند . عذاب عقوبت . تنبيه . مجازات . در قرآن مجيد بر عذاب دنيا و بيشتر بر عذاب آخرت بصور مختلف اطلاق شده است . عذاب آخرت . عذاب ادنى . عذاب اكبر . عذاب اليم . عذاب جحيم . عذاب حريق . عذاب حميم . عذاب سعير . عذاب سموم . عذاب شديد . عذاب عظيم . عذاب غير مردود . عذاب غليظ . عذاب مقيم . عذاب مهين . عذاب هون . عذاب يوم الظله . عذاب يوم عظيم . عذاب يوم عقيم . عذاب يوم كبير . عذاب يخزى . عذاب ادنى ( انا ) وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى ( سجده - 21 ) عذاب نزديك‌تر . عذاب نزديك‌تر اين دنياست و معنى گسترده‌اى دارد ، چون قحطى شديد هفت ساله كه مشركان در مكه به آن گرفتار شدند . ضربه به مشركان در جنگ بدر . مصائب و دردها و رنج‌هاست و مانند اينها ( تفسير نمونه ) عذاب استيصال ( ا ) قُلْ يَوْمَ الْفَتْحِ لا يَنْفَعُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِيمانُهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ ( الم سجده - 29 ) منظور از يوم الفتح روز نزول عذاب استيصال است يعنى نوعى عذاب دنيوى كه به هنگام نزول آن درهاى توبه بسته مىشود . مجازات‌هايى براى نابودى اقوام سركش به هنگامى كه هيچ وسيلهء بيدارى در آنها مؤثر نگردد . عذابى كه كفار را ريشه كن مىسازد . عذابى كه بعد از اتمام حجت كامل به زندگى اقوام گنهكار خاتمه مىدهد . ( تفسير نمونه ، ج 17 ، ص 159 و 177 ) عذاب اللّه فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذابِ اللَّهِ ( ابراهيم - 21 ) - در روز قيامت تمام خلق از قبور بيرون مىآيند و در پيشگاه الهى حاضر مىشوند و كسانى كه ضعيف الرأى و كم خرد بودند به كفار و آنان كه تكبر و سركشى كردند مىگويند ما در تكذيب پيغمبران و مخالفت با ايشان از شما پيروى كرديم آيا امروز شما مىتوانيد از ما دستگيرى كنيد و چيزى از عذاب الهى را كه بر ما مقرر شده از ما دفع و رفع نماييد . جواب مىدهند اگر خدايمان هدايت كرده بود شما را هدايت كرده بوديم ولى افسوس كه ما كارى نكرديم كه قابل تفضل و احسان باشيم . امروز حال ما اين است كه بىتابى و بردبارى براى ما يكسان است و جز سوختن و ساختن چاره نيست ( فرهنگ لغات - ج 2 - ص 197 ) عذاب يوم ظله ( ظ لّ ) فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ( شعراء - 189 ) تكذيب‌كنندگان حضرت شعيب عليه السّلام به مدت هفت روز گرفتار گرماى شديد شدند بدون اين‌كه نسيمى بر شهر و سرزمين آنها بوزد ، آن‌گاه ابرى پديد آمد كه براى فرار از گرما به سايهء آن پناه بردند و در همين موقع بود كه آتشى آنها را فرو گرفت و همگى سوختند . ( تفسير نمونه )